این گزارش حاصل بازدید یکی از اعضای قدیمی انجمن اخترشناسی شیراز، سرکار خانم سارا خلفی‌نژاد است که در یک سفر علمی به کشور چین، از رصدخانه‌ها و بناهای نجومی شهرهای پکن و شانگهای دیدن کرده اند. برای دیدن این گزارش ادامه مطلب را ببینید.

دانش‌نامه‌ی ایرانیکا
برگردان: سوسن قیصرزاده
 
اسطرلاب دستگاهی است که در نجوم به منظورهای متنوعی به کار رفته است، به طور مثال: اثبات و حل مسائل مثلثات کروی، اندازه‌گیری ارتفاعات و بیان وقت. این کلمه از واژه‌ی یونانی Astrolabos مشتق می‌شود (برای اطلاع از برخی ریشه‌شناسی‌های تخیلی پیشنهاد شده توسط دانشمندان ایرانی و دیگر محققان قرون وسطایی نک، King ‘Origin’). در واقع اساس دستگاه، تصویر استریوگرافیک (تصویر یک محیط سه‌ بعدی بر یک فضای دو بعدی)، احتمالا پیش از هیپارکوس شناخته شده و بطلمیوس به خود دستگاه اشاره کرده است (نک. نویباوئر). دانش ساختار و کاربردهای آن از طریق ترجمه‌های عربی رساله‌های مختلف یونانی و سریانی در باب اسطرلاب به نخستین منجمان اسلامی منتقل شد. در این‌جا از جنبه‌های زیر اسطرلاب در ایران بررسی می‌شود: شرح، مراجع ایرانی درباره‌ی ساختار و کاربرد و سازندگان ایرانی آن. ادامه‌ی مطلب
 

محمدرضا صلح جو- تابستان 1387

 

پيش درآمد:
ما بايد داده هاي مورد نظر را به وسيله ي تجهيزات نوين امروزي دريافت کرده و به وسيله ي آنها  بتوانيم که نمودار هرتسپرونگ-راسل ستاره ها ي موجود در يک خوشه را رسم کرده و بوسيله ي راه کارهايي که در ادامه گفته خواهد شد، ما خواهيم توانست سن ستاره هاي موجود در يک خوشه و فاصله ي آن را محاسبه کنیم.
 
هدف ها:
در اين پروژه، اگر ما نمودار هرتسپرونگ-راسل خوشه هاي ستاره اي متفاوتي را رسم  کرده و پس از آن «رشته ي اصلي سن-صفر» نظري را بر روي نمودار آن خوشه ها منطبق کنيم، مي توانيم فاصله ي آن خوشه ها را بدست آوريم. يکي از نتايج ديگر اين است که ما مي توانيم از راه منطبق کردن «همزماني»هاي نظري بر روي نمودار هرتسپرونگ-راسل خوشه هاي مورد نظر سن آنها را بدست آوریم، و در پي آن مي توانيم سن خوشه هاي مختلف را با يکديگر مقايسه کنیم که این پيامد هاي اخترفيزيکي ديگري خواهد داشت. ادامه مطلب

علی عمانی
 
این ربات طی مأموریت Rosseta بروی هسته دنباله‌دار P67 فرود آمده بود، اما به دلایلی از دید مدارگرد پنهان مانده بود و عملاً از کار افتاده بود. ادامه
 

لیلا خسرویان
 
چكيده
در این مقاله با استفاده از داده‌های ماهواره‌ی اس‌دی‌او در پهنای طول موج 171 آنگستروم  تصاویر متوالی از یک حلقه مورد مطالعه قرار می‌گیرد. پس از تصحیح و ارتقاع سطح تصاویر به منظور آشکارسازی وجوه ایستاده مغناطوهیدرودینامیکی نوع کینک لازم است در جهت موازی با محور حلقه از سلول‌ها متوسط‌گیری شود. از تصویر فضا-زمان بدست‌آمده پارامترهای مهمی همچون دامنه‌ی نوسان و دوره‌ی آن بدست آورده شده است. 
 
مقدمه
در دهه‌های اخیر با افزایش توان تفکیک فضایی و زمانی تلسکوپ‌های خورشیدی، نوسانات عرضی حلقه‌های تاج به صورت تئوری و مشاهده‌ای به طور وسیعی مورد مطالعه قرار گرفته است. اولین نوسانات فضایی حلقه‌های تاج در طول موج فرابنفش دور (171 آنگستروم) در محدوده دمایی 1-5ر1 مگا کلوین در سال 1998 توسط ماهواره تریس مشاهده شد و در سال 1999 اشواندن و ناکاریاکوف موفق به استخراج امواج ایستاده کینک شدند. بررسی‌های ماهواره‌های تریس و استریو نشان می‌دهد اغلب نوسان‌ها بوسیله یک فلر یا پرتاب جرم تاجی  ایجاد می‌شوند. نوسان‌های عرضی حلقه اغلب با یک فروپاشی سریع در مدت چند دوره دیده می‌شود، اما گاهی نوساناتی با زمان فروپاشی بالا نیز دیده شده است. این نوسانات نه‌تنها در یک تک حلقه بلکه در مجموعه ای از حلقه‌ها مشاهده می‌شود. این مقاله بصورت زیر سامان‌دهی می‌شود:
در بخش 2، عملیات پیش پردازش و آماده‌سازی بر روی داده‌های فرابنفش دور ماهواره اس‌دی‌او انجام می‌شود. در بخش 3، به منظور استخراج وجه سریع نوسان مغناطوهیدرودینامیک، تصاویر متوالی از یک حلقه مورد بررسی قرار می‌گیرد. در بخش 4 نیز نتیجه‌گیری ذکر شده است. ادامه

علی عمانی
 
در کیهان ساختارهایی وجود دارد که می‌توان آنها را در مواقعی مناسب در آسمان شب با ابزارهای رصدی، رصد کرد. انواع مختلف و متنوعی از اجرام در آسمان شب وجود دارد، که ما قادر به رصد آنها هستیم. اما آنها تفاوت‌های عمده‌ای با یکدیگر دارند، که سعی داریم در سلسله مطالبی آنها را معرفی کنیم. سپس در بخش چهارم سلسله مطالب "آشنایی با رصد آسمان تابستان" اجرامی که در آسمان شب این فصل دیده می‌شوند، را معرفی کنیم.
نکته حائز اهمیت در این بخش این است که باید تصوری که از رصد اجرام در چشمی تلسکوپ داریم را به طور صحیح پرورش دهیم. اگر تا کنون تنها تصاویر این اجرام را در مجلات، تلویزیون و اینترنت دیده‌اید، باید به این نکته توجه کنید که، این تصاویر با تلسکوپ‌ها و دوربین‌های عکاسی پیشرفته و سپس پردازش‌های تصویر و اضافه کردن رنگ‌ها به آن تهیه شده‌اند. ما در واقعیت، از پشت چشمی تلسکوپ تصویری می‌بینیم که تنها چشم انسان قادر به دیدن آن است. رنگ‌ها آنطور که در تصاویر پردازش شده نجومی دیده می‌شوند با چشم دیده نمی‌شود. هم از نظر تفکیک جزئیات اجرام، هم از نظر تشخیص رنگ‌های واقعی اجرام، چشم انسان تا حدی توانایی دارد. به عبارتی ساده‌تر انسان اجرام عمقی آسمان را بدون رنگ و با جزئیاتی کم می‌بیند.
در بخش اول این سری مطالب با رصد اجرام منظومه شمسی آشنا می‌شویم: ماه، خورشید، سیارات و دنباله‌دارها. پس در ادامه با پرن همراه باشید.
 

علی عمانی
 
حتماً تا به حال اسم شهاب آسمانی را شنیده‌اید و به احتمال زیاد عبور یک شهاب در آسمان شب را به چشم دیده‌اید. در این مطلب می‌خواهیم به بهانه نزدیک شدن به بارش شهابی بَرساووشی، به این سوال پاسخ دهیم که (بارش شهابی چیست؟) و در ادامه بارش شهابی برساووشی را معرفی کنیم.
 

اطلاعیه مهم: با توجه به پیش‌بینی ابری شدن آسمان در روزهای 14 و 15 مردادماه 1395 برای منطقه‌ی پاسارگاد (تنگ خرسی) مسئولین انجمن اخترشناسی شیراز، برای حفظ کیفیت و رضایت شرکت کنندگان در این گشت، تصمیم گرفتند زمان و اصل برنامه را تغییر دهند. برنامه گشت نجومی–رصدی 14 و 15 مرداد به گشت نجومی–بارش شهابی در تاریخ 21 و 22 مرداد تغییر کرده است. لذا از همه افراد ثبت‌نام شده و دیگر علاقه‌مندان به زیبایی بارش شهابی برساووشی دعوت می‌شود در این برنامه حضور به‌هم رسانند.
 
انجمن اخترشناسی شیراز در راستای آموزش نجوم به صورت عملی، گشت‌های نجومی درون استانی برگزار می‌کند. این گشت‌ها برای اعضای انجمن و میهمانان محترم انجمن اخترشناسی شیراز فرصت خوبی‌ست تا به دور از آلوده‌گی‌های نوری و غباری، شبی را زیر آسمان زیبا و پُرستاره‌ی تابستانی به تمرین رصد و عکاسی نجومی بپردازند. این گشت فرصت خوبی‌ست تا صورت‌های فلکی تابستانی، شهاب‌های پُرشمار و اجرام غیرستاره‌ای را رصد کنیم. ادامه
 

معین نعمتی

 

در سومین قسمت از راهنمای رصد آسمان تابستان در نظر داریم تا به معرفی صورت فلکی‌های این فصل بپردازیم. در بخش قبلی با سه عدد از این صور فلکی‌ها آشنا شدیم. هم‌اکنون به معرفی چهار صورت فلکی دیگر می‌پردازیم. در ادامه با پرن همراه باشید.

 

معین نعمتی

 

در این سری مقاله، علاوه بر صورت فلکی‌های ویژه آسمان تابستان، چند صورت فلکی دیگر را هم معرفی می‌کنیم. صورت فلکی‌هایی که تقریباً در تمامی طول سال برای ساکنین مناطق نیم‌کره شمالی قابل‌مشاهده هستند. از مهم‌ترین آن‌ها که ممکن است بسیار نام آن را شنیده باشید، دب اکبر (خرس بزرگ) است. این شکل آسمانی در این شب‌ها بسیار نمایان دیده می‌شود؛ کافی است به سمت شمال بایستید تا در آن محدوده هفت ستاره تقریباً پرنور را مشاهده کنید. اگر خوب دقت کنید، متوجه ملاقه خواهید شد! پیکره اصلی دب اکبر به شکل یک ملاقه است... ادامه

 

توئیتر کانال تلگرام اینستاگرام صفحه فیسبوک انجمن اخترشناسی شیراز