معین نعمتی (ترجمه)
 
مهم‌ترین اتفاقی که در روز دوشنبه 28 تیرماه رخ داد، به دست ناسا کلید خورد. ساعاتی پس از نیمه‌شب ناسا یک محموله جدید را راهی ایستگاه فضایی کرد. این مأموریت بانام سرویس تجدید تدارکات تجاری یا CRS-9 (Commercial Resupply Service-9) توسط شرکت اسپیس ایکس انجام شد. این محموله با وزن حدود 2000 کیلوگرم به‌وسیله فضاپیمای دراگون سوار بر فالکون 9 متعلق به شرکت خصوصی فضایی اسپیس ایکس از پایگاه فضایی کیپ کاناورال فلوریدا به فضا پرتاب شد. همچنین مرحله بازگشت‌پذیر پرتابگر فالکون 9 بدون آسیب بازیابی شد و در حال آماده شدن جهت استفاده دوباره است. ادامه
 

معین نعمتی
 
هم‌اکنون وقت آن فرا رسیده تا به دور از دغدغه‌های شغلی و عوامل محیطی به رصد آسمان شب بپردازیم. فصل تابستان بهترین زمان برای لذت بردن از آسمان شب، بدون در نظر گرفتن عواملی چون سرمای هوا و شرایط جوی است؛ هرچند که رصد در شب‌های سرد آسمان زیبای زمستان حال و هوای خاص خود را دارد. تنها کافی است تا اندکی از شهرها فاصله بگیرید و به‌دور از آلودگی نوری به رصد آسمان پُرستاره تابستان بپردازید. در قسمت اول این مقاله چند قسمتی آسمان شب تابستان و تعدادی از شاخص‌ترین ستارگان این شب‌ها را معرفی می‌کنیم. با پرن در ادامه همراه باشید.
 

آروین صداقت کیش (ترجمه)
 
اخترشناسان درباره‌ی سیاهچاله‌های کوچک و ابرپرجرم چیزهایی می‌دانند.  اما چگونه طبیعت سیاهچاله‌های بزرگ را از بزرگ‌ترها می‌سازد؟
کمتر رازی در اخترشناسی به جذابیت سیاهچاله‌های ابر پرجرم و منشا تاریک‌شان است. اخترشناسان این پرسش‌ را مورد بررسی قرار می‌دهند که: چگونه یک شی با جرم بیش از میلیون‌ها یا میلیاردها برابر خورشید در مرکز یک کهکشان شکل می‌گیرد؟ یکی از جواب‌های ممکن را در «شب دوازدهم» اثر «ویلیام شکسپیر» می‌توان یافت: «برخی بزرگ زاده می‌شوند، برخی به بزرگی می‌رسند، و برخی را، دیگران ردای بزرگی می‌پوشانند.»
اخترشناسان می‌دانند که سیاهچاله‌های ابرپرجرم با جرمی از مرتبه‌ی میلیارد برابر خورشید آغاز نمی‌شوند، بلکه مرحله به مرحله با کهکشان میزبان‌شان رشد می‌کنند. در حالی که این موضوع عیب «بزرگ زاده شدن» را بر طرف می‌کند، هنوز این سوال را باقی می‌گذارد که چگونه یک سیاهچاله‌ی نسبتا کم جرم ممکن است «به بزرگی برسد»؟
 

علی عمانی
 
دوربین دوچشمی ابزاری برای بزرگنمایی اجرام دور است. این دسته ابزار دارای قابلیت منحصر به فرد حمل و نقل آسان و آماده‌سازی راحت برای شروع رصد است. عمل بزرگ‌نمایی در دوربین دوچشمی با عبور نور اجرام از دو سری عدسی مجاور و یک منشور ایستاده میسر می‌شود. ادامه
 

طبق هماهنگی قبلی انجام شده با ستاد استهلال استان فارس، انجمن اخترشناسی شیراز طبق سالهای گذشته اقدام به تشکیل گروه روئیت هلال برای اول ماه شوال سال 1437 کرد. این گروه حدود دو هفته قبل از برنامه تشکیل و برنامه‌ریزی‌های لازم انجام گرفت. گروه روئیت هلال انجمن اخترشناسی شیراز با سرگروهی آقای محمود عبدالهی، آقای علی محمدی به عنوان محاسب، خانم زهرا اسلاملو به عنوان مستندساز و آقایان فرزاد اشکر و علی عمانی به عنوان رصدگر در روز 15 تیر 1395، ساعت 17:00 کار خود را آغاز کردند. ادامه

معین نعمتی
 
باید منتظر باشیم تا ببینیم که آیا در ماه سپتامبر 2016 (مهر ماه 1395) آژانس فضایی چین دومین ایستگاه فضایی خود را روانه فضا می‌کند یا نه؟
چین که سومین کشور ارسال کننده فضانورد به خارج از جو زمین است، در سال 2011 (1390) اولین ایستگاه فضایی خود را با نام تیانگونگ-1 (Tiangong-1) در خارج از زمین و در مدار LEO قرار داد. اکنون در نظر دارد تا دومین ایستگاه فضایی خود را با نام تیانگونگ-2 جایگزین مکان کنونی اولین ایستگاه فضایی خود کند. این پروژه که رونمایی از دومین برنامه سه گانه چین جهت ارسال ایستگاه فضایی است، در سپتامبر 2016 رخ خواهد داد. ادامه
 

علی عمانی

 

تلسکوپ‌های ترکیبی از دو ساختار تشکیل شده‌اند. اختراع تلسکوپ‌های شکستی و بازتابی با فاصله زمانی 60 سال از هم رخ داد. اما تا حدود سه قرن پس از آن تلسکوپ جدیدی ابداع نشد. آن هنگام بود که فکر تلفیق ویژگی‌های دو تلسکوپ بازتابی و شکستی در یک تلسکوپ در ذهن طراحان تلسکوپ شکل گرفت و تلسکوپ کاتادیوپتریک یا ترکیبی خلق شد. ادامه
 

علی عمانی

 

رویدادهای نجومی تیرماه 1395 را در ادامه مرور می کنیم. با پرن همراه باشید.

 

امیر حسین رنجبر
 
گروهی از دانشمندان بین‌المللی روز چهارشنبه 26 خرداد اعلام کردند برای دومین بار امواج گرانشی را- که در بُعد فضا زمان حرکت می‌کنند- در محیطِ پیرامون شناسایی کرده‌اند. محقّقان روز چهارشنبه اعلام کردند برای دومین بار در ماه دسامبر (حدود آذر ماه) این امواج گرانشی را که حاصل برخورد دو سیاه چاله در فاصله حدود 1.4 میلیارد سال نوری از زمین هستند و به صورت تکانه‌هایی به طور ناگهانی در فضا پرتاب می‌شوند کشف کرده‌اند. این سیاهچاله‌ها توسط رصدخانه موج گرانشی تداخل لیزری (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) LIGO شناسایی شده است. ادامه
 

حامد دهقانی

 

از آنجایی که فرهنگ اسلامی کشور ما با وقایعی که بر اساس تقویم قمری زمان‌بندی می‌شوند، پیوند خورده است، خواسته یا ناخواسته با تقویم قمری سر و کار داریم. در  تقویم قمری مبنای شروع هر ماه بر تشكيل ماه نو و طبق احکام اسلامی بر پایه رؤیت هلال ماه نو استوار است. از آنجایی که رؤیت هلال در مواقعی بسیار مشكل و حتی غیر ممکن می‌شود و در طول تاریخ رؤیت هلال توسط افراد غیر منجم نیز انجام شده است، اشتباهات فراوانی در تقویم قمری دیده می‌شود. لذا بررسی علمی ضوابط رؤیت هلال ماه و رصد هلال‌های بحرانی از اهمیت خاصی برخوردار می باشد. در اینجا باید یادآور شوم که یک منجم بر اساس ضوابط موجود می تواند به صورت دقیق رؤیت‌پذیری یا عدم رویت‌پذیری هلال را پیش‌بینی کند. اما چگونه؟ ادامه

 

توئیتر کانال تلگرام اینستاگرام صفحه فیسبوک انجمن اخترشناسی شیراز